Sneller verkouden door weinig slapen

Nieuw wetenschappelijk onderzoek toont aan dat proefpersonen die minder dan zes uur per nacht slapen een 4,2 grotere kans hebben om verkouden te worden, dan mensen die meer dan zeven uur slapen.

In het onderzoek is rekening gehouden met andere factoren die van invloed waren op verkoudheid, en nog steeds bleef deze conclusie overeind.

Leeftijd, geslacht, stressniveau, opleidingsniveau, inkomen en andere factoren hadden eveneens geen invloed op de conclusie dat te weinig slaap leidt tot een grotere kans op verkoudheid.

Een gezonde slaap, zo bevestigen steeds meer onderzoeken, is van wezenlijk belang voor de gezondheid en het algeheel psychisch welbevinden.

Regelmatig behandel ik mensen wiens slaappatroon ontregeld is en die zichzelf uitputten door onvoldoende of niet optimaal te slapen. Ze verwerken slecht, worden prikkelbaar, hebben weinig veerkracht etcetera. 

Voor alle mensen met slaapproblemen geldt: Blijf er niet lang mee rondlopen. Slapen is een onbewust proces en (beter) slapen kun je leren!

Burnout en terugval

Vrijwel dagelijks werk ik met mensen die ernstige burnout klachten hebben. En heel vaak zijn deze mensen al eerder burnout geraakt en in therapie of coaching begeleid. De vraag is dan: wat gaat er steeds mis? Hoe komt het dat veel mensen eens in de zoveel tijd opnieuw in een burnout terechtkomen, en vaak steeds dieper wegzakken.

Bij burnout klachten gaat het om de energie die letterlijk op is. Het lukt niet meer om de dagelijkse dingen te doen, zelfs niet als je je extra inspant. 

Klachten nemen toe, variërend van concentratieproblemen, vergeetachtigheid, emotionele labiliteit, piekeren, slaapproblemen, prikkelbaarheid, lichamelijke klachten, compensatiegedrag etcetera. En vaak kom je bij dit soort burnout klachten van de ene klacht in de ander terecht.

Daarom is het mijns inziens essentieel dat je niet alleen ’tot rust komt’, of leert ‘orde op zaken te stellen’ of ‘grenzen te stellen’, maar dat je daadwerkelijk aan de slag gaat met het achterliggende onbewuste mechanisme waardoor je steeds vastloopt, en de onbewuste mechanismen die je huidige burnout klachten veroorzaken en je systeem ontregelen.

Soms is dat een automatisme waardoor je constant te veel spanning vasthoudt en te intensief dingen doet, of een voortdurende twijfel aan jezelf waardoor je op je tenen gaat lopen of gaat pleasen, of andere automatismen waardoor je uiteindelijk jezelf uitput.

Belangrijk is om je burnout bij de basis aan te pakken. Zowel in de preventie en reïntegratie, als in de eerste stap: het herstel en weer op energie komen.

Als ik namelijk kijk naar het standaard burnout protocol, dat door 95% van de reïntegratiebureaus gebruikt wordt, dan zie ik niets staan over het daadwerkelijk herstel van vitale functies als focus, concentratie, grip op emoties etcetera.

En het zijn juist die functies waarmee je in essentie de stappen in de richting van je herstel kunt gaan zetten. 

In de coaching van clienten met burnout klachten werk ik allereerst veel aan het herstellen van die functies. Als je concentratie namelijk weer iets beter wordt, kosten dagelijkse dingen minder energie. 

Concentratie is naar buiten gerichte aandacht. Eenzelfde proces is er ook naar binnen gericht, dan noemen we het ‘grip op je emoties’. Zolang je die functies niet herstelt, blijf je emotioneel labiel en blijft dat gedurende je reïntegratie veel energie kosten.

Kortom, het aanpakken van klachten, in het bijzonder bij burnout klachten, bij de basis loont. Zo werk je opbouwend aan je herstel en voorkom je dat je herstel en reïntegratie meer is dan ‘tot rust komen’ en dat je telkens opnieuw terugvalt in je oude automatismen.

Slapen (2): Slapen kun je leren

Onderzoek toont aan dat 40% van de mensen last heeft van slaapklachten en zo’n 25% van de mensen heeft een slaapstoornis.

De problemen met de slaap kunnen te maken hebben met het inslapen, het doorslapen, de duur van de slaap, de kwaliteit van de slaap. Daarnaast kunnen er verstorende processen tijdens de slaap plaatsvinden als het ‘restless legs-syndroom’, slaapwandelen, tandenknarsen, nachtmerries en praten in de slaap.

Het slecht slapen heeft een negatief effect op tal van psychische klachten en het welzijn in het algemeen. 

Het valt me altijd op dat een deel van de slaapproblemen gemakkelijk te verhelpen is. Slapen is een volledig onbewust proces, en in hypnotherapie kun je leren om daarin te sturen.

We ervaren alles rondom slapen als ‘eenrichtingsverkeer’. We gaan liggen, sluiten onze ogen en ‘hopen’ dat de slaap gaat komen. Maar je kunt ook leren om actief te sturen richting de slaap.

En je kunt ook leren om in je slaap actief te sturen naar dieper slapen of langer doorslapen. Soms is je slaapprobleem een gewoonte geworden, en is het een kwestie van leren te sturen in je slaap en die gewoonte te doorbreken.

Er zijn ook mensen bij wie het aanpakken van het slaapprobleem wat meer therapeutisch werk vereist. Als er bijvoorbeeld onverwerkte emoties opspelen die een negatief effect hebben op de slaap.

Het is onverstandig om lang met slaapproblemen rond te blijven lopen. Veel mensen met slaapproblemen kunnen redelijk eenvoudig geholpen worden.

Slapen (1) - Pubers en Jongeren

Veel mensen die in therapie komen hebben ook last van slaapproblemen, en veel klachten worden beïnvloed door een slechte slaapkwaliteit. Slapen is een volledig onbewust proces en daarmee het vakgebied van de hypnotherapeut. Ik zal de komende periode zo nu en dan wat informatie over slapen op een rijtje zetten.

Allereerst is het van groot belang dat kinderen, pubers, tieners en jongeren voldoende slapen!

Groot wetenschappelijk onderzoek van neurowetenschapper James Gangwisch van de Columbia University in New York toont duidelijk aan dat pubers meer slaap nodig hebben dan volwassenen.

Te weinig slaap verhoogt bij pubers het risico op ernstige psychische klachten als depressies, stemmingswisselingen, gedrags- en concentratieproblemen. Gangwisch concludeerde dat na een grootschalige meerjarige studie waaraan 15.600 pubers tussen de twaalf en achttien jaar oud meededen.

De conclusies zijn helder: Op tijd naar bed, bijvoorbeeld rond tien uur ‘s avonds, resulteert in 24 procent minder kans op depressies. Langslapers krijgen 20 procent meer last van negatieve stemmingen en zelfmoordgedachten. En tieners die maar zo’n vijf uur per nacht slapen, hebben maar liefst 70 procent meer kans op depressies dan tieners die acht uur per nacht slapen. Ook soortgelijk onderzoek van de Universiteit Amsterdam bevestigt deze conclusie. 

Nu lijkt vijf uur slapen per nacht ook erg kort, maar ik hoor bij tieners nogal eens over heel lang televisie kijken of tot diep in de nacht internetten of gamen. Het sluipt er snel in.

Maar alleen op tijd naar bed gaan biedt geen garantie dat je ook echt voldoende kwalitatieve slaap krijgt. Een slechte slaapkwaliteit leidt ook tot ernstige problemen. Als je slaap bijvoorbeeld onvoldoende REM-slaap bevat, verwerk je minder en stagneren op de langere termijn tal van psychische processen.

Regelmatig werk ik met cliënten die last hebben van ernstige slaapproblemen. Soms mensen die nog nooit een hele nacht hebben doorgeslapen, of voortdurend om de paar uur wakker worden. Feit is dat hoe jonger je leert om goed te slapen en onbewust in je slaap bij te sturen tot een diepere slaap, hoe makkelijker het is. 

Het verbeteren van je slaap is voor volwassenen en jongeren een eenvoudige stap, maar met verstrekkende positieve gevolgen. Veelal kun je in een beperkt aantal hypnotherapeutische sessies je slaapkwaliteit aanzienlijk verbeteren en je algemene verwerking (opruimen van spanning, stress en ballast) daarmee ook verbeteren. Het resultaat is dat je je meer ontspannen, fit en positief voelt.

Slaaptekort is funest

Slaaptekort leidt tot effecten die vergelijkbaar zijn met die van vroegtijdige veroudering en voorstadia van suikerziekte.

Onderzoekers van de Universiteit van Chicago lieten 11 mannen van 18-27 jaar eerst drie nachten 8 uur slapen. Daarna volgden 6 nachten van 4 uur en vervolgens 7 nachten van 12 uur. Uit bloedonderzoek bleek dat de glucosestofwisseling ernstig verstoord raakte tijdens de periode waarin slechts 4 uur werd geslapen. Onder meer bleek het stresshormoon cortison sterk toe te nemen in het bloed. Een hoge concentratie van dit stresshormoon leidt tot vergeetachtigheid en ouderdomsverschijnselen. Zowel de glucose- als cortisonwaarden verbeterden weer sterk toen de mannen 12 uur mochten slapen, ook in vergelijking met de startsituatie van 8 uur slaap. Hieruit concluderen de onderzoekers dat jongeren lichamelijk beter functioneren als ze iets meer dan 8 uur per nacht slapen.

Ook wordt geconcludeerd dat ‘slaapschuld’ een vorm van stress is. Op den duur zal de stofwisseling en de hormoonproductie niet over voldoende aanpassingscapaciteit beschikken. Al na een week met zeer weinig slaap treden heftige veranderingen op in de hormoonhuishouding en stofwisseling van koolhydraten. De effecten op langer termijn zijn niet duidelijk, maar zullen volgens de onderzoekers de gezondheid zeker schaden.


Dit terwijl slaapproblemen vaak redelijk eenvoudig met bijvoorbeeld hypnotherapie aan te pakken zijn. Met behulp van hypnotherapeutische technieken kun je namelijk de automatische patronen die een belangrijke rol spelen bij het slaap beïnvloeden. Je kunt het onbewuste als het ware leren om beter te slapen.