Onderzoek naar langdurig antidepressiva gebruik

Momenteel wordt aan de universiteit van Groningen een onderzoek gedaan naar langdurig antidepressiva gebruik. Het accent bij het onderzoek ligt vooral bij de vraag: “Afbouwen of doorgaan?”

In 2011 werden er in Nederland 259 miljoen (!) dagdoseringen antidepressiva verstrekt. De jaarlijkse kosten hiervan bedragen 121 miljoen euro. Uit onderzoek blijkt dat ongeveer de helft van deze pillen wel opgehaald worden bij de apotheek, maar nooit gebruikt. 

Daarbij toont eerder onderzoek aan dat 70% van de mensen die antidepressiva gebruiken, ze niet op de juiste wijze gebruiken. 

Eerder onderzoek heeft uitgewezen dat veruit de meeste mensen na een periode van gebruik hun antidepressiva kunnen afbouwen mits er in de tussentijd in therapie voldoende is gewerkt aan de achterliggende problematiek of de omgang met bepaalde gevoelens.

Het grote probleem van antidepressiva is dat het alleen tijdelijk een symptoom onderdrukt, maar daarvoor betaal je een prijs in de vorm van vervlakking, minder genieten en tal van lichte tot ernstige bijwerkingen, als agressieproblematiek, potentieklachten, maag-darmklachten, hoofdpijn, bloedingen. Omdat we het hier hebben over relatief jonge middelen groeit de lijst met bijwerkingen en gevolgen van langdurig gebruik nog steeds.

Bovendien, ook al is het symptoom tijdelijk onderdrukt, de achterliggende klacht zal zich ook op andere wijze in je leven manifesteren.

In therapie ben ik niet tegen antidepressiva, maar wel terughoudend. Als het nodig is, en uitputting tegengaat, kan het tijdelijk een steuntje in de rug zijn. Maar alleen in combinatie met therapie en tijdelijk.

Jaarlijks 1e psychische aandoening voor 191.400 mensen

Jaarlijks ontwikkelen naar schatting 191.400 mensen voor het eerst een psychische aandoening zoals een angst-, paniek- of stemmingsstoornis of een middelenstoornis. Zo luiden de resultaten van de tweede meting van de ‘Netherlands Mental Health and Incidence Study’ die het Trimbos Instituut een paar dagen geleden publiceerde.

Deze tweede meting vond drie jaar na de eerste meting plaats. Het rapport van deze meting is vorige week aangeboden aan de Tweede Kamer. 

Het aantal respondenten dat voor het eerst in een periode van drie jaar een psychische klacht ontwikkelt, is 8,9 procent. 

Angst- en stemmingsstoornissen komen verreweg het meeste voor. Van de afzonderlijke psychische aandoeningen zijn dat depressie, specifieke fobie en alcoholmisbruik.

Het onderzoek wijst tevens uit dat vrouwen, jongere respondenten, mensen met een lager inkomen en mensen die een verlies te verwerken kregen (dood partner, scheiding, werkloos) een grotere kans hebben op een stemmingsstoornis, zoals een depressie.

Middelenstoornissen komen vaker voor bij mannen, jongeren, lageropgeleiden en tevens na een ernstig verlies.

Interessant in het onderzoek is dat eerdere stoornissen het ontstaan van latere psychische problematiek voorspelt. De vraag luidt of hier bij de behandeling dus sprake is geweest van louter symptoombestrijding? Dat wil zeggen slechts via psychofarmaceutische middelen (zoals antidepressiva, angstremmers en dergelijke) en/of zonder in therapie dieper naar de achterliggende oorzaak van de klacht te kijken, en die aan te pakken. Symptoombestrijding, waar ik al vaker over schreef, komt nogal veel voor binnen de huidige aanpak van de GGZ. 

Zo leiden angststoornissen vaak tot het latere ontstaan van een stemmingsstoornis, wat weer nieuwe angststoornissen in de hand werkt en het risico op middelenstoornissen vergroot etcetera.

De uitkomst van het onderzoek is van belang voor het ontwikkelen van preventieve maatregelen.