De gevaren van bingewatching

Onderzoeker Yoon Hi Sung van de universiteit van Texas waarschuwt voor de verslavende gevaren van bingewatchen. Dit achter elkaar kijken van meerdere afleveringen van een serie is de laatste tijd enorm in opkomst, mede door de opmars van dvd-boxen, netflix en andere video-on-demand diensten.

Er werd op de universiteit van Texas onderzoek gedaan onder 316 televisiekijkers in de leeftijd van 18 tot 29 jaar, en er werd een duidelijk verband gevonden tussen het televisiegebruik en negatieve en sombere gevoelens.

Volgens de onderzoekers hebben veel mensen een gebrek aan zelfcontrole en kunnen ze het niet laten om weer een volgende aflevering  te kijken, ook al liggen er andere belangrijke taken te wachten. 

Eerder onderzoek heeft aangetoond dat eenzaamheid, depressie en een gebrek aan zelfcontrole bijdragen aan binge-gedrag in het algemeen. 

Het lijkt heel onschuldig, ontspannend gedrag, maar kan mensen gemakkelijk in een negatieve vicieuze cirkel brengen van uitstel, passiviteit en depressieve stemmingen.

Superhelden hebben een positieve invloed

Nieuw wetenschappelijk onderzoek wijst erop dat virtuele superhelden een positieve invloed kunnen hebben. Eigenschappen als hulpvaardigheid en een pro-actieve houding kunnen hierdoor gestimuleerd worden.

In het onderzoek werden allerlei experimenten gedaan waarbij de proefpersonen na het spelen van een computerspel waarbij ze de kracht hadden van Superman in de gelegenheid werden gesteld om te hulp te schieten, bijvoorbeeld omdat een bak met pennen van de onderzoekers omviel. Opmerkelijk was dat de personen die in het spel de hulpvaardigheid en krachten van Superman bezaten, na afloop aanzienlijk hulpvaardiger waren en sneller te hulp kwamen.

De conclusie van het onderzoek is niet zo verwonderlijk, maar toont opnieuw de invloed aan van visuele beelden en computerspellen. 

Om namelijk goed in een film of in een computerspel te zitten moet je mee kunnen voelen met de held. Datgene wat de held meemaakt en de emoties die dat oproept kunnen een therapeutisch effect hebben. Je kunt op deze wijze als het ware oefenen met bepaalde emoties en reacties. 

Iedere emotie die we namelijk zien op het scherm, vooral bij degene met wie we ons kunnen identificeren, zal (in een onbewust proces) innerlijk begrepen en meegevoeld moeten worden om betrokken te raken in het verhaal. De avonturen van de held kunnen zo een emotioneel proces bij de kijker of speler uitlokken. Hier zou in therapeutisch en pedagogisch opzicht wellicht, in films en games, nog veel meer gebruik van gemaakt kunnen worden. 

Televisie op de achtergrond schadelijk voor kinderen

Nieuw wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat het op de achtergrond aanstaan van de televisie een schadelijke invloed heeft op kinderen.

Het onderzoek werd gepubliceerd in het blad Pediatrics. De onderzoekers van de universiteit van Amsterdam waren geschokt over de grote hoeveelheid uren waarin kleine kinderen soms passief worden blootgesteld aan televisie.

Er werden 1500 huishouders onderzocht. De conclusie was dat kinderen onder de 8 jaar gemiddeld vier uur per dag worden blootgesteld aan televisie op de achtergrond. In de leeftijdscategorie 8 maanden tot 2 jaar kwam men zelfs op een gemiddelde van 6 uur per dag.

Het probleem hiervan is dat kinderen onvoldoende hun vaardigheden en concentratie kunnen oefenen, omdat de geluiden en licht van de televisie hen daar steeds in onderbreekt.

Er werd in het onderzoek aangetoond dat kinderen die in een ruimte spelen waar de televisie op de achtergrond speelt, aanzienlijk minder tijd doorbrengen met één spelletje. Ze zijn eerder geneigd om van de ene activiteit naar de andere te gaan.

Kinderarts Samuels van het Cohen Childen’s Medical Center in New York concludeert dan ook dat hoe meer de televisie op de achtergrond aanstaat, hoe groter het risico op een verhoogde afleidbaarheid bij kinderen.

Positief effect van televisiekijken

Nieuw wetenschappelijk onderzoek toont aan dat wilskracht en zelfcontrole weer te revitaliseren zijn door naar een herhaling te kijken van een favoriete televisieserie of film.

In het blad Social Psychological and Personality Science stond een onderzoek waarbij proefpersonen mentaal belast werden met activiteiten waarbij veel concentratie vereist was. Het bleek dat mensen zich sneller weer oplaadden, nadat ze hadden teruggedacht aan hun favoriete televisieserie.

Een tweede experiment toonde aan dat mensen na een zware taak aanzienlijk beter hun wilskracht en zelfcontrole terugvonden na het daadwerkelijk kijken van een herhaling van hun favoriete televisieserie, film of boek.

De onderzoeker, Jaye Derrick, beschrijft hoe een herhaling van een serie, film of boek juist die mentale rust brengt, waardoor we sneller onze wilskracht, daadkracht en zelfcontrole hervinden. Bij een herhaling van een film die we echt mooi vinden, hoeven we immers nergens over na te denken, is de spanning van de onbekende wendingen verdwenen en ligt het accent, meer dan bij gewoon televisiekijken, bij het genieten en ontspannen.

De plaatjes uit dit artikeltje zijn afkomstig van een scène uit één van mijn favoriete Nederlandse films: De Avonden (uit 1989), naar de gelijknamige legendarische roman van de grote volksschrijver Gerard Reve. De film is een prachtige weergave van de roman over het kleinburgerlijke en voor de held van dit verhaal Frits van Egters (gespeeld door Thom Hoffman) benauwende leven vlak na de oorlog. De film zit vol prachtige surrealistische scènes, Reviaanse dialogen en inter- en intrapersoonlijke spanningen. Mijns inziens heeft deze film terecht twee gouden kalveren gekregen, voor beste hoofdrolspeler en voor beste film. Het is een film waar ook Reve zelf enthousiast over was. 

TV kijken slecht voor concentratie van jongeren

Televisie kijken is voor veel jongeren een belangrijke vrijetijdsbesteding. Toch blijkt er aan deze vorm van ontspanning een aantal nadelen te zitten. Zo hebben jongeren, die meer dan drie uur per dag televisie kijken, een grotere kans op aandachts- en leerproblemen.

Deze conclusie is gebaseerd op een studie naar 678 gezinnen. Zowel de ouders als de kinderen werden hiervoor geïnterviewd over hun kijkgedrag en schoolgerelateerde problemen. Dit werd driemaal herhaald (op 14-, 16- en 22-jarige leeftijd van het kind).

De jongeren, die meer dan drie uur per dag televisie keken, hadden vaker last van concentratieproblemen, verveling op school, slechte cijfers en haakten vaker af op de middelbare school.

(Archives of Pediatrics & Adolescent Medicine, mei 2007)