Vaardigheden leren of innerlijke groei?

In mijn praktijk komt het nogal eens voor dat cliënten willen werken aan gevoelens van angst of onzekerheid in sociale situaties. In veel gevallen is men al eerder in therapie of coaching geweest, of heeft men cursussen gedaan of zelfhulpboeken gelezen.

Als ik dan doorvraag hoe dat geholpen heeft, dan blijkt vaak dat er veel is ingezet op het leren van vaardigheden. Bijvoorbeeld zoals je dat leert in een assertiviteitscursus of sociale vaardigheidstraining. 

Je leert dan bijvoorbeeld hoe je contact kunt maken, hoe je je mening kunt geven. Of men heeft in individuele therapie of coaching geleerd om negatieve gedachten om te buigen tot meer positieve gedachten waardoor dit als een steuntje in de rug kan voelen…

Maar… als je bijvoorbeeld alle vaardigheden aanleert die er zijn met betrekking tot assertiviteit, en je blijft je diep van binnen, onbewust, wat onzeker voelen. Dan word je niet ècht assertief, niet ècht sociaal vaardig, maar een beetje bits, hard, zuur, kortom een wat vervelend type. In het contact zit er dan geen echte rust, zekerheid, geen ècht goed gevoel achter je vaardigheden. 

Ik vergelijk dat vaak met een brug bouwen of een touw spannen tussen twee bergen. Je kunt leren dat te doen, en er overheen lopen, maar zolang het alleen vaardigheden zijn voel je diep van binnen dat de angst, onzekerheid, twijfel achterliggend nog aanwezig zijn. Je gaat dus heel krampachtig lopen - je vasthouden aan je geleerde vaardigheden, terwijl je je nog steeds diep van binnen niet goed en rustig voelt - of je gaat bij een tegenslag direct weer onderuit.

Dat is heel frustrerend en je vraagt je dan af: "Waarom lukt het mij nou niet om dat te doen, terwijl ik het toch geleerd heb… en terwijl andere mensen met dezelfde vaardigheden en technieken het wel kunnen?" "Waarom lukt het nou niet om echt te bouwen en vooruit te komen..?"

Vaardigheden hebben vooral nut als je eerst werkt aan je achterliggende persoonlijke ontwikkeling. Aan het dieperliggende onderbewuste proces, aan je innerlijk gevoel van zekerheid, zelfbewustheid, vertrouwen, innerlijke rust etcetera. 

Vaardigheden, cursussen en coaching zijn als 'bouwen'. En je kunt pas bouwen als de grond waarop je bouwt klaar, voorbereid en stabiel is.

Zo'n innerlijke ontwikkeling, waar we in hypnotherapie aan werken, is in deze vergelijking als het dichten van de kloof tussen die twee bergen, waardoor de overtocht geen spannende onderneming wordt op basis van vaardigheden, maar waardoor je stabiel, creatief en zeker van de ene naar de andere kant kunt gaan.

Daarom is het verstandig om eerst in therapie te gaan en te werken aan je onbewuste achterliggende gevoelens, en pas dan in therapie of coaching of met behulp van zelfhulpmateriaal vaardigheden aan te leren. Zodat je niet bouwt op drijfzand, maar je je stabiel verder kunt ontwikkelen.